Rap Müzik Hakkında Bir İnceleme: Rap'in Önlenemez Yükselişi
laislabonita
Tuesday March 19 2019, 11:18 PM
Rap Müzik Hakkında Bir İnceleme: Rap'in Önlenemez Yükselişi

Dijital müzik platformu Spotify’ın 2018 senesinin en çok dinlenen şarkılarını açıkladığı listelerde Rap müziğin öne çıkması adeta malumun ilanı gibiydi. Spotify dinlenme verilerine göre yılın dünya genelinde en çok dinlenen şarkısı 1,2 milyar dinlenme ile “Drake-God’s Plan” olurken, Türkiye’de ise en çok dinlenen şarkı 36,5 milyon dinlenme rakamı ile “Ezhel-Geceler” olarak açıklandı. Türkiye’de Geceler’i dinlenme oranlarına göre “Gazapizm-Heyecanı Yok” ve “Aleyna Tilki’nin Yalnız Çiçek” adlı şarkısı takip etti. Bu verilere göre Türkiye’de Rap müziğin yükselişi net olarak gözlemlenmiş oldu.

Peki, Rap'in önlenemez yükselişinin sebebi neydi?

Bu soruya cevap bulmadan önce biraz Rap müziğin tarihine bakalım. Açılımı hakkında birden fazla görüş olan Rap müziğin, "Rhytm And Poem" (Ritim ve Şiir ya da Ritmik Şiir), “Rhytmic American Poetry” (Ritmik Amerikan Şiiri) veya "Rhytmic African Poetry" (Ritmik Afrika Şiiri) sözcüklerinin kısaltması olduğu görüşleri yaygın olsa da rap kelimesi aynı zamanda İngilizce’de "ağır eleştiri" anlamına geliyor. Rap müziğin tarihi, Batı Afrika’nın sözlü kültürünü oluşturan gezici müzisyen ve hikayeci aileler olan Griot’lara dayanıyor. Özellikle Mali, Senegal ve Gambia’da yaşayan bu aileler, köyden köye dolaşıp hikayelerini müzik eşliğinde anlatarak rap müziğin ilk formunu meydana getirmişlerdi.

Bildiğimiz anlamda Rap müzikse 1970’lerde ABD’de, özellikle de Afrikalı Amerikalı gençler arasında bir çeşit sokak sanatı olarak popülerlik kazandı. Bu dönemde müzisyenler, Jazz, R&B ve Funk müziklerinden oluşturdukları Beat’ler (altyapı) üzerine Ryming (uyak) yaparak Freestyle (doğaçlama) icra edilen yeni bir müzik akımını başlattı.  Yine de bu tarzın yapımcıların ilgisini çekerek bir müzik türü olarak kabul edilmesi 1979 yılını buldu. İlk Rap grubu olan Sugarhill Gang, Rappers Delight isimli şarkılarıyla bir anda çok büyük bir ilgiyle karşılaştı. İlgi giderek artarken sadece siyahiler değil, beyaz Amerikalılardan ve kadınlardan oluşan Rap grupları da ortaya çıkmaya başladı.

90’lara gelindiğinde, dünyada bir yandan grunge müziğin etkisi hissedilirken diğer yandan rap müzik giderek yükseliyordu. The Notorious B.I.G., Snoop Dogg ve Tupac gibi isimler bu dönemde listeleri alt üst ediyorlardı. Aynı etkiyi bir beyaz olarak yakalayan Eminem de bu döneme damgasını vuran isimlerden biriydi. 2000’lerde Jay-Z, 50 Cent ve Kanye West gibi isimler Rap müziği altınlar, yatlar, lüks, şaşaa ve kadınlar düzlemine indirgedi fakat yine de hatırı sayılır bir “Rap-sever” kalabalık tarafından ilgiyle takip edildiler.

Türkçe Rap ise ilk olarak Almanya’da yaşayan Türkler arasında yayılmaya başladı. Almanya’daki Türkler 90’lı yılların başından itibaren yöneldikleri Rap müziğin ülkemize taşınmasında öncü oldu. Bunun en iyi örneği Cartel grubuydu. Cartel’le beraber 1995 yılında Rap müzik ülkemizde Türkçe sözlerle boy göstermeye başladı. 1999 yılında çıkan ve içerisinde Sagopa Kajmer (Silahsız Kuvvet), Ceza, Dr. Fuchs gibi müzisyenlerin yer aldığı Yeraltı Operasyonu adlı Türkiye’nin ilk büyük toplama albümüyle daha çok tanınmaya başlayan Rap müzik, 2000'lerde Nefret'le beraber toplumsal sorunları irdeleyen politize bir tavra büründü. Bu yıllardan itibaren yükselişe geçen Türkçe rap, 2004 yılında Ceza’nın Rapstar albümünün piyasaya sürülmesiyle ciddi bir konum elde etti. Bu dönemde Ceza, Sagopa Kajmer, Fuat, Dr. Fuchs, DJ Funky C ve Ayben, yaptıkları albümleri, dikkat çeken düetleri hatta ilgiyle izlenen Diss’leri ile Türkçe rap müziğin en popüler isimleri oldu.

2000’lerde Türkçe Rap adına çok önemli eserler verilmesinin ardından, içinde yaşadığımız dönemde Türkçe Rap müziğin yükselişi iyiden iyiye hissedilmeye başlandı. Sansor Salvo ve Kamufle ile başlayan bu değişimin günümüzdeki en büyük temsilcileri Da Poet, Eypio, Ağaçkakan, Gazapizm ve Ezhel oldu.

Türkiye’de ve diğer ülkelerde dinleyici kitlesinin artmasıyla beraber derdi bir şeyler söylemek olan kalemi güçlü MC Rapper’lar, saklandıkları yerlerden (“underground”) çıkarak Rap müziği içinde bulunduğu yüzeysellikten daha entelektüel bir seviyeye taşıdı. Bu da daha önce Rap müziğe mesafeli olan dinleyiciyi kendine çekmeye başladı. Türkiye'de Rap müziğe olan ilginin artmasındaki en büyük nedenlerden biri de Rapper'ların değişik kesimlerden gelmesi ve yurtdışında olduğu gibi etnik gruplar yerine daha geniş kitlelere hitap etmesi oldu. Amerika’daki muadilleri gibi “para, pul, şan, şöhret, kadınlar” konulu şarkılar yapmak yerine derdi ve duruşu olan ciddi işler yapmanın peşinde olan Türk Rapper’lar, Türkçe Rap müziğin önlenemez yükselişinde en büyük payın sahibi.